AMTİKOAGÜLANLAR

Dolaşımda bulunan kan, plazma dediğimiz sıvı ve bu sıvı içerisinde süspansiyon halindeki hücrelerden ibarettir. Kanda bulunan hücreler, eritrositler, lökosKler ve trombositler (plateletler) dir. Bu elemanlar total kan hacminin %46 sini oluştururlar. Kan pıhtılaşmaya bırakılırsa ftbrinojen plazmadan ayrılır, kalan sıvıya serum denir.

Kan eğer kaplller damarlardan alı nacaksa bir kapiller tüpe alınır. Eğer serum elde edilecekse, damardan alınan kan temiz bir tüpe hemoliz olmayacak şekilde yavaşça boşaltılır. Bunun için iğne enjektörden çıkarılır, kan fışkırtmadan ve hava sızdırılarak boşaltılır. Serumun kendi kendine ayrılması beklenir. Eğer plazma elde edilecekse, kan bir antikogülan üzerine alınır, tüp çok yavaş döndürülerek karışmaları sağlanır.

Kanın pıhtılaşmasını önlemek İçin kullanılabilecek antikogülanlar çok çeşitlidir. Bu amaçla olsalat, sKrat, Etliendiamln tetraasetlk asit (EDTA) ve heparfn kullanılır. Oksalat, sitrat ve EDTA kandaki Ca2+ ile çözünmeyen tuzlar oluşturur ve ca^yonlannın pıhtılaşma mekanizmasını başlatmasını önlerler. Heparln İse pıhtılaşma faktörlerinden trombinin tromboplastine dönüşümünü önler. Bunlara ilaveten flbrinojen ortamdan uzaklaştmlmak suretiyle fibrine dönüşümü engellenerek de pıhtılaşma önlenebilir.

Antikogülanın doğru seçimi ve miktarı çok önemlidir. Yetersiz antikogülan kullanılması kısmi pıhtılaşmaya neden olur. Yanlış antikogülan seçimi hücrelerin yapısını bozar. Fazla antikogülan ise kanın seyrelmesine neden olur.

Barı Antİkegülan örnekleri:

1) Oksalat karışımı: Amonyum oksalat 1.2 g Potasyum oksalat 0.8 g Dîstile su                      100 mi

Bu karışımdan 0,5 mi bir tüpe alınıp etüvde 80°C de kurutulur. Kuru antikogülan kanı seyreltmez. Bunun üzerine 5 mi kan alınabilir. Hücrelerin bozulmasına en az neden olan antikogülan oksalat karışımıdır. Bu kanşım yerine 0.1 M sodyum oksalat ta kullanılabilir. (13.4 g/L hazırlanıp soğukta saklanır).

2) Sodyum sitrat:

Protrombln zamanının saptanması gibi bazı pıhtılaşma testlerinde %3.s İlk trlscdyum sitrat kullanılır. Sitrat karışımları 15 mi/100 mi kan oranındadır.

3) ACD (Asit-Sttrat-Dekstroz) Karışımı: Trİsodyum sitrat 2.2 g

Sitrik asit               0.8 g

Dekstroz              2.45 g

Dlstlle su              100 mi

Kan bankalarında kanın saklanması amacıyla kullanılır.

4) EDTA (Potasyum etllendlamin tetraasetat):

Plateietlerin aglutlne olmasını önlediği için platelet sayımında kullanılabillr.%1 oranında %0.07 NaCI çözeltisi İçinde hazırlanır. 5 mi kan İçin bir damlası yeterlidir.

5 Heparin:

Eser miktarda kullanılır. Pıhtılaşmaya önleyen iyi bir ajandır. Şırıngaya heparin çözeltisi çekilir, sonra boşaltılır. Aynı şırıngaya kan örneği alınır.

PROTEÎNSfe FİLTRAT HAZİRLANMASİ

Klinik biyokimyasal analizlerde kullanılan biyolojik materyaldeki bazı maddeler analizleri bozmaktadır. Söz konusu maddelerin başında proteinler gelir. Bu nedenle kan ve diğer vücut sıvılarında yapılan miktar tayinlerinde özellikle proteinlerin uzaklaştırılması gerekmektedir. Proteinsiz fîitratlann elde edilmesinde çoğunlukla ağır metaller (Çinko, kadmiyum, demir, cıva, bakır, kurşun) ve derişik asitler (TCA, mollbdik asit, sülfosailsllik asit, tungustlk asit v.s.) kullanılmaktadır. Böylece proteinler tuzlar halinde çökerler.

FoMn-Wu Yöntemi ile Proteinsiz Filtrat Hazırlanması:

Prensip Kan proteinlerinin sodyum tungstat ve sülfürik asit kullanılarak çöktürülmesine dayanır.

Materyab Kan veya serum.

Çözeltiler;

1)    %1O Sodyum tungustat çözeltisi: Hazırlanan çözeltinin nötral olması gerekmektedir. Uygun olmayan pH daki çözeltinin kullanılması halinde proteinler tamamen çökmezler. Çözelti yaklaşık altı ay dayanıklıdır.

2) 2/3 NH2SO4 çözeltisi

Deneyin Yapılışk

1) Uygun büyüklükteki bir erlenmayere 14 mi dlstlle su konur.

2)  2 mi kan veya serum pipeti suyun dibine daldırmak suretiyle İlave edilir. Ayni pipet üst kısımda kalan su İle bir kaç kez yıkanır.

3) Kan tamamen hemoiiz olana kadar su ile karıştırılır.

4) Karışıma 2 mi %10 Sodyum tungustat çözeltisi eklenip çalkalanır.

5) Daha sonra 2 mi 2/3 H H2SO4 damla damla İlave edilerek tekrar çalkalanır.

6) Üst kısımda çikolata renkli berrak bir sıvı oluşuncaya kadar yaklaşık 10 dakika beklenir.

7) Huniye yerleştirilmiş kuru bir filtre kağıdından süzülerek berrak bir filtrat elde edilir.

Elde edilen .................More Read....

Laboratuvar ve İşletmelerde Uyulması Gereken Emniyetli Çalışma Kuralları

Genel Laboratuvar Kuralları
01. İdari bölüm, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyoloji analiz laboratuvar bölümleri ayrı birimler halinde planlanmalıdır.
02. Laboratuvarlar yapılan analizin özelliğine uygun bir şekilde planlanmalı ve çalışmalıdır.
03. Personel için yeteri kadar soyunma dolabı bulundurulmalı, kadın ve erkek personel için soyunma odaları ve sosyal alan düşünülmelidir. Laboratuvara çanta, palto, hırka, mont ve gereksiz malzeme getirilmemelidir.
04. Laboratuvarlar özel çevre koşulları gerektiren analizlerde bu koşulları kontrol etmeye yarayan alet ¬ ekipmanlarla donatılmış olarak ayrı bölümler halinde planlanmalıdır.
05. Laboratuvarlar toz, nem, buhar, titreşim, elektromanyetik etkenler ve zararlı canlılar gibi olumsuz etmenlerden korunmalıdır. Çalışma alanları 20ºC sıcaklıkta sabit tutulmalıdır.
06. Analiz yapılan bölümler, çalışan personelin rahatça hareket etmesine olanak sağlayacak genişlikte planlanmalıdır.
07. Boru sistemleri, radyatörler, aydınlatma sistem ve bağlantıları ile diğer servis noktaları kolay temizlenecek biçimde tasarlanmalı, duvarlar, taban ve tavanlarkolay temizlenir ve gerektiğinde dezenfekte edilir özellikte olmalıdır.
08. Aydınlatma, ısıtma ve havalandırma sistemleri yapılacak analizleri doğrudan veya dolaylı olarak etkilemeyecek nitelikte olmalıdır.
09. Laboratuvarda ilk yardım için gerekli ilaç ve malzeme bulunan bir dolap ve ilk yardım talimatı bulunmalıdır.
10. Laboratuvarda yangına karşı gerekli önlemler alınmalı, bu konuda mutlaka itfaiyeden uygunluk belgesi alınmalıdır.
11. Laboratuvar binasının çevresinde kirliliğe yol açacak çöp, atık yığınları, su birikintisi ve zararlı canlıların yerleşmesine uygun ortamlar bulunmamalıdır.
12. Personelin iş güvenliği için uygun giysi ve donanım kullanması sağlanmalıdır. Laboratuvarda mutlaka laboratuvar önlüğü ile çalışılmalıdır. Laboratuvar önlüğü tercihan yanmayan kumaştan, normal uzunlukta ve uygun bedende olmalıdır.
13.Uzun saçlar toplanmalı, ya topuz yapılmalı veya yanmaz bone içine alınmalıdır. Ayakkabılar laboratuvarda çalışmaya uygun olmalı, burnu açık ayakkabı giyilmemelidir.
Tuvaletler laboratuvar bölümlerine açılmamalıdır.
14. Laboratuvarda herhangi birşey yenilip içilmemeli (özellikle sigara), çalışırken eller yüze sürülmemeli, ağıza herhangi birşey alınmamalıdır.
15. Laboratuvarın her bölümünde temizlik, sanitasyon dezenfeksiyon işlemleri yazılı talimatlara göre periyodik olarak yapılmalı, kayıtları tutulmalıdır.
16. Çalışan personelin periyodik sağlık kontrolleri yapılmalı, bulaşıcı bir hastalığı olan veya taşıyıcı olduğu belirlenen personel çalıştırılmamalıdır.
17. Kullanıldıktan sonra her bir eşya, alet veya cihaz belli ve yöntemine uygun biçimde temizlenerek yerlerine kaldırılmalıdır.
18. Laboratuvarların giriş ¬ çıkışı denetlenmeli ve analiz yapılan bölümlere çalışanlar dışında kişilerin girmeleri engellenmelidir.
19. Laboratuvarın faaliyet gösterdiği konulara göre ortaya çıkan atıklar doğrudan alıcı ortama verilmemeli, tekniğine ve mevzuata uygun bir biçimde etkisiz hale getirilmelidir.
20. Atılacak katı maddeler çöp kutusuna atılmalıdır. İşi bitmiş, içinde sıvı bulunan beher, erlenmayer, tüp gibi temizlenecek cam kaplar da lavaboya konulmalı, masa üzerinde bırakılmamalıdır.
21. Su, gaz muslukları ve elektrik düğmeleri, çalışılmadığı hallerde kapatılmalıdır.
Malzemeler kendi malınızmış gibi kullanılmalıdır.
22. Çalışmalarda dikkat ve itina ön planda tutulmalıdır.
23. Laboratuvarda başkalarının da çalıştığı düşünülerek gürültü yapılmamalıdır. Asla şaka yapılmamalıdır.
24. Laboratuvarda meydana gelen her türlü olay, laboratuvarı yönetenlere anında haber verilmelidir.
25. Laboratuvarı yönetenlerin izni olmadan hiçbir madde ve malzeme laboratuvardan dışarı çıkarılmamalıdır.
26. Katı haldeki maddeler şişelerden daima temiz bir spatül veya kaşıkla alınmalıdır. Aynı kaşık temizlenmeden başka bir madde içine sokulmamalıdır. Şişe kapakları hiçbir zaman alt tarafları ile masa üzerine konulmamalıdır. Aksi taktirde, kapak yabancı maddelerle kirleneceği için tekrar şişeye yerleştirilince bu yabancı maddeler şişe içindeki saf madde veya çözelti ile temas edip, onu bozabilir.
27. Cam kapaklı şişeler açılmazlarsa, böyle hallerde şişe kapağına bir tahta parçası ile hafifçe vurularak gevşetilir. Bu fayda etmediği .................More Read....