Tiyamin

Tiyamin (Vitamin B1)
Genel özellikleri
Kimyasal formülü	C12H17CIN4OS
Moleküler ağırlığı	337,27 g/mol
Vitamin özellikleri
Çözünürlüğü	Su
Günlük alınması gereken miktar (Yetişkin erkek)	1200 µg/gün
Günlük alınması gereken miktar (Yetişkin kadın)	1000 µg/gün
Eksikliği
İştahsızlık Yorgunluk Sindirim rahatsızlıkları Kas ve sinir rahatsızlıkları Beriberi hastalığı
Fazlalığı
Yok
Kaynakları
Domuz eti Tahıllar Meyve

Tiyamin, bir diğer ismiyle B₁ vitamini, kimyasal formülü C₁₂H₁₇ClN₄OS olan renksiz bir bileşiktir. Suda çözülebilen bir vitamindir.

İlk keşfedilen B vitaminidir. 1926 yılında saf olarak elde edildi. 1890 yılında Hollandalı hekim Eijkman, yıkanmış beyazlatılmış pirinçle tavukları beslediğinde, tavukların bacaklarında felçler, başlarında kasılmalar gördü. Sonra bu tavukları tesadüfi olarak kabuklu pirinçle beslemek zorunda kaldı ve bu hastalıkların yok olduğunu hayretle gördü. Uzak Doğudaki beriberi hastalığının sebebini kabuğu soyulmuş pirinçlerin çok yenmesine bağladı. Pirincin kabuğunda beriberi hastalığını tedavi eden maddenin olduğunu söyledi. Bundan sonra, bu madde elde edilmeye çalışıldı. 1936 yılında suni olarak elde edildi.

Karbonhidrat metabolizması için çok önemlidir. Tiamin pirofosfat (TPP) tiyaminin aktif şeklidir ve pirüvat dehidrogenaz, a-keto-glutarat dehidrogenaz, transketolaz enzimlerine koenzimdir. Pirüvat dehidrogenaz ve a-keto-glutat dehidrogenaz karbonhidrat metabolizması için gerekliyken, transketolaz pentoz fosfat yolunda aktivite gösteren bir enzimdir.

Eksikliği [değiştir]

Tiyamin eksikliğinde, hücrelerin bazı amino asitlerin ve pirüvik asidin kullanılması azalırken, yağ kullanımı artar. Tiyamin eksikliğinde görülen sorunların ve bozuklukların ana nedeni de budur. Tiyamin eksikliğinin semptomları olarak şunları sıralayabiliriz:

• İştahsızlık,
• Depresyon,
• Yorgunluk,
• Sindirim rahatsızlıkları,
• Kas ve sinir rahatsızlıkları,
• Beriberi hastalığı.
• unutkanlık,bağımlılık,salalık yapar

Merkezi sinir sistemi enerji ithiyacını karbonhidrat metabolizmasından karşıladığı için tiyamin eksikliğinde en çok etkilenen vücut bölümlerinden biri de merkezi sinir sistemidir. Nöronlarda kromatoliz görülmesi riski yükselir. Aynı zamanda, tiyamin eksikliği nöron aksonlarını saran miyelin tabakasının aşınmasına ve yok olmasına neden olabilir. Bu ise ciddi nörolojik hastalıklara ve bozukluklara neden olabilir.

Merkezi sinir sistemi ile beraber karbonhidrat metabolizmasıyla enerji ihtiyacını karşılayan diğer bir yapı da kalptir. Tiyamin eksiği ile beraber gelen karbonhidrat metabolizmasındaki düşüş ve sorunlar kalp kasını zayıflatır ve bu zamanla ciddi kardiyovasküler sorunlar yaratabilir.

Bunların dışında tiyamin hastalığı sindirim sistemi (gastrointestinal) bozukluklara neden olabilir. Tiyamin eksikliğinin en belirgin sonucu da beriberi hastalığıdır.