| MİNERALLER VE ELEKTROLİTLER |
|
|
|
Doğada en yaygın olarak bulunan elementlerin çoğu organizmada da bulunurlar. Canlı organizmada organik yapıya katılan C, H, O, N ile birlikte Na, K, Cl, Ca, P, Mg, Cu, Fe, Co, I, Se, Mn, Mo, Cd, Cr, F, S, Zn, B, As, Br, Si, Ni, Al gibi elementlerin de bulunduğu değişik araştırmacılar tarafından bildirilmiştir. Ancak bunlardan Si, As, Br, Al, Ni, B gibi elementlerin organizmada ne işe yaradıklarına dair bu güne kadar önemli bir kanıt bulunamamıştır. MİNERALLER VE ELEKTROLİTLER Doğada en yaygın olarak bulunan elementlerin çoğu organizmada da bulunurlar. Canlı organizmada organik yapıya katılan C, H, O, N ile birlikte Na, K, Cl, Ca, P, Mg, Cu, Fe, Co, I, Se, Mn, Mo, Cd, Cr, F, S, Zn, B, As, Br, Si, Ni, Al gibi elementlerin de bulunduğu değişik araştırmacılar tarafından bildirilmiştir. Ancak bunlardan Si, As, Br, Al, Ni, B gibi elementlerin organizmada ne işe yaradıklarına dair bu güne kadar önemli bir kanıt bulunamamıştır.Yukarıdaki elementlerden Na, K, Cl, Ca, P ve Mg, diğerlerine göre daha büyük miktarlarda, kanda % mg düzeyinde bulunurlar ve makro elementler (major elementler) diye bilinirler. Cu, Fe, Co, I, Se, Mn, Mo, Cd, Cr, F ve S, diğerlerine göre daha az miktarlarda, kanda % mg düzeyinde bulunurlar ve iz elementler (minor elementler) olarak bilinirler; daha çok enzim, hormon ve vitaminlere bağlı olarak görev yaparlar. Organizmada hücre içinde veya vücut sıvılarında iyon şeklinde bulunan elementler, elektrolitler olarak adlandırılırlar. Organizmada bulunan elektrolitler, Na+, K+, Ca2+, Mg2+ gibi katyon şeklinde veya Cl-, HCO3-, HPO42-, SO4- gibi anyon şeklindedirler. Elektrolitler, çeşitli besinlerle vücuda alındıktan sonra sindirim sisteminden emilirler, dolaşım ile transporta uğrarlar, hücre içi ve dışına dağılırlar. İz elementler genellikle transport proteinlerine bağlanarak taşındıkları halde elektrolitlerin taşınmaları transport proteinlere bağlı değildir.Elektrolitler, biyomedikal açıdan önemlidirler; çeşitli fonksiyonları vardır: 1) Metabolik olayları etkilerler. 2) Ozmotik basıncın düzenlenmesinde rol oynarlar. 3) Suyun vücut sıvı bölüklerine dağılımında etkili olurlar. 4) Asit-baz dengesinin düzenlenmesinde etkindirler. 5) Kalp ve kas işlevlerinin düzenlenmesinde rol oynarlar. 6) Oksidoredüksiyon olaylarının düzenlenmesine katkıda bulunurlar. 7) Katalizde kofaktör görevi üstlenirler.
|
