| Safra asitleri ve Safra Tuzlari |
|
|
|
Safra asitleri ve Safra Tuzlari : En çok buluna safra asitleri kolik asit ve kenodeoksikolik asittir. Bunlara primer safra asitleri de denir. Safra asitlerinin Sentezi:Safra asitleri, karacigerde çok basamakli bir metabolik yol ile sentez edilir. Bu reaksiyonlarda, OH gruplarinin steroid yapisi üzerindeki dogru konumlara yerlestirilmesi, kolesterolün B halkasinin çift baginin indirgenmesi ve hidrokarbon zincirinin 3 karbon kisalmasi yer almaktadir. Safra asitleri ve Safra Tuzlari: En çok buluna safra asitleri kolik asit ve kenodeoksikolik asittir. Bunlara primer safra asitleri de denir. Safra asitlerinin Sentezi:Safra asitleri, karacigerde çok basamakli bir metabolik yol ile sentez edilir. Bu reaksiyonlarda, OH gruplarinin steroid yapisi üzerindeki dogru konumlara yerlestirilmesi, kolesterolün B halkasinin çift baginin indirgenmesi ve hidrokarbon zincirinin 3 karbon kisalmasi yer almaktadir. Böylece zincirin sonuna bir karboksil grubu girer. Steroid halkanin 7. karbonunabir hidroksil grubunun baglandigi reaksiyon, mikrozomal enzim olan 7 a hidroksilaz tarafindan katalizlenir. Bu reaksiyon bir monooksijenaz tipte bir reaksiyondur ve molekülerO2 ve NADPH + H+ ve sitokrom P 450’ye ihtiyaç duyar. Bu sistemde askorbik asidinde deyer aldigi düsünülmektedir. Askorbik asit defisitinde safra asitlerinin olusumu bozulmakta ve kolesterol birikimi meydana gelmektedir. Kolestrol birikimi de atheroskleroza yolaçmaktadir. 7 a hidroksilaz kolik asit tarafindan inhibe edilir. Tiroid hormonlari, 7 a hidroksilaz enzimini indükler. Safra asitleri 24 karbon içerir. 2 veya 3 tane OH grubu, bir karboksil grubu ve bir de yan zinciri vardir. Yan zincire sahiptir. Safra asitleri amfipatikdir. Hem polar hem de nonpolar yapiya sahiptir. Tüm OH gruplari a konumunda (halka düzleminin üstünde) , metil gruplariise b konumunda (halka düzleminin altinda ) yer alir.Safra asitleri karacigerden ayrilmadan önce bir molekül glisin ya da taurin ile konjuge edilir.Bu konjugasyon safra asidinin karboksil grubu ile eklenen bilesigin amino grubu arasinda olur (amid bagi ile). Olusan bu yeni bilesiklere safra tuzlari denir. Bunlar, glikokolik asit, glikokenodeoksikolik asit, taurokolik asit, taurokenodeoksikolik asittir. Sonra safra tuzlari barsaga tasinir. Barsaktaki bakteriler safra tuzlarindan glisin ve taurini ayirabilirler. Ayrica, primer safra asitlerinin bir kismini bir hidroksil grubu çikarak sekonder safra asitlerinedönüstürebilirler. Böylece kolik asitten deoksikolik asit, kenodeoksi kolik asitten litokolikasit olusur. Bunlara da sekonder safra asidleri denir.
Safrada glisin formunun taurin formuna orani yaklasik 3:1’dir. Safra tuzlari artmis amfipatik özelliklerinden dolayi safra asitlerinden daha etkili deterjanlardir. Bu yüzden sadece konjuge formlari (safra tuzlari) safrada bulunur. Safra tuzlari fizyolojik pH’da negatif yüklü olurlar. Bu da miçel olusumuna katkida bulunur. Barsaga salgilanan safra tuzlari etkin bir sekilde yeniden absorbe edilirler ve yeniden kullanilirlar. Primer ve sekonder safra tuzlarinin ve asitlerinin karisimi aktif transport ile ileum tarafindan absorbe edilir. Hem primer hem de sekonder safra asitleri karacigere portal sirkülasyon ile geri döner. Safra asitleri tekrar karacigerde konjuge edilir ve safraya salgilanir. Bu yüzden bu sisteme enterohepatiksirkülasyon denir. Her gün 15-30 gram kadar safra tuzukaracigerden duodenuma salgilanir ve sadece günlük 0.5 grami feçes ile atilir. Karaciger tarafindan hergün yaklasik 0.5 gram safra asidi kaybolan miktarin yerine yapilir. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
