Eski blogumda da bu başlıklı bir yazı var aslında. Yeni bir blog, yeni bir yıl, yeni bir nanoteknoloji tanımı yapalım dedim.

Nano – milyarda bir anlamına gelen bir önek. Nanometre – metrenin milyarda biri. Nanoteknoloji ise kabaca nanometre seviyelerinde yapılan teknoloji demek.

Nanoteknolojinin hâlâ resmi bir tanımı yok. En yaygın kullanım tanım, 1-100 nm arasındaki boyutlarda malzemelerin incelenmesi, özelliklerinin ortaya çıkarılması ve bu boyutlarda yapılar oluşturmak.

Nanoteknoloji nanoteknoloji diye yazılır, nano-teknoloji ya da nano teknoloji diye değil. Buyurun TDK öyle diyor. Bu uyarı sayesinde belki, gazetelerde, farklı sitelerde bu yazım yanlışını daha az görürüm.

Nanodünya, makrodünyadan çok farklı. Kuantum fiziği prensiplerinin geçerli olduğu nanodünyada, malzemeler çok farklı davranıyorlar. Reaksiyona girmeyen metaller reaksiyona giriyor, iletken olmayan malzemeler, iletken oluveriyor. İşte bu tip olaylar yüzünden, nanoteknoloji herkesin ilgisini çekmeye başladı. Herkes malzemeleri nanometre seviyesine getirip, özelliklerinin nasıl değişeceğini inceliyor.

Peki nanoteknoloji şu an var mı? Evet, nanoteknoloji kullanarak üretilen birçok ürün var. Nanoürünlerin en geniş listesine sahip Project on Emerging Nanotechnologies’in sitesinde 800′den fazla ürün bulunuyor. En yaygın kullanım alanları ise tekstil ve kozmetik. Ara sıra blogda nanoürün tanıtımı yapıyorum.

Nanoteknoloji kullanan tekstiller su ve yağı iten, güzel koku salan, kırışmayan kumaşlardan üretilmiş tekstil ürünleri.

Kozmetikte ise nanoboyuttaki nanoseviyedeki titanyum dioksit gibi malzemeler kullanılarak, kremin derinin daha dip kısımlarına ulaşması sağlanıyor.

Nanoteknoloji bilgisayar sektörünü de etkilemiş durumda. Bilgisayarların hızını artırmak için aynı alana daha fazla tranzistör sıkıştırmamız gerekiyor. Günümüzde yaygın olarak kullanılan bilgisayar çiplerinde en küçük parçaların boyutu 100 nm’nin altına düştü bile. Artık nanoboyutlarda üretim yapmak zorundayız. Bundan sonra çıkacak tüm bilgisayarlara artık bir nanoteknoloji ürünü diyebiliriz.

Ürünlerde en fazla kullanılan malzemeler ise antibakteriyel özelliğe sahip nanogümüş (nanometre seviyesine düşürülmüş gümüş metali), malzemelerin mukavemeti artıran karbon nanotüpler, nanoboyuttaki titanyum dioksit ve çinko dioksit maddeleri.

Son zamanlarda nanoteknolojinin arkeolojide, beyin protezlerinde, gıdada, elektrik üretimindeki uygulamalarından bahsettik.

Nanoteknolojinin zararları var mı? Her teknolojinin olduğu gibi nanoteknolojinin de kötü yönleri olacaktır. Daha tam olarak nanoteknoloji devrimini yaşamadığımız bu günlerde, bu konuda tahminlerde bulunmak zor. Nanogümüşün tüm mikropları yok etmesinin  ekosistemimizi olumsuz etkileyebileceğine dair çalışmalar var. Benzer şekilde belli tipteki karbon nanotüplerin bazı hayvanlarda zararlı etki gösterdiği de gerçek. Nanoteknolojinin zararlarını şimdiden engellemek için birçok kurum araştırma yapmaktadır. Örnek olarak OECD’nin bir kurulu var.

Ahmet Yükseltürk @ 28 Aralık 2008